MCL actueel

MCL actueel

MCL-onderzoeker ontdekt: maagverkleining effectief tegen diabetes

Vrijdag 2 juni 2017 13:45 

MCL feliciteert ziekenhuisapotheker Jan Peter Yska met zijn promotie aan de Rijksuniversiteit Groningen.  Yska ontdekte o.a. dat een veel gebruikt middel tegen hoge bloeddruk minder goed of juist sneller werkt bij patiënten na een maagverkleining, én dat door de ingreep de kans op genezing van type 2 diabetes maar liefst 18 keer hoger is.

Maagverkleining

Voor veel mensen met ernstig overgewicht is een maagverkleining een uitkomst. Jaarlijks ondergaan in Nederland zo’n 12.000 mensen met ernstig overgewicht een maagverkleiningsoperatie. Dat zo’n behandeling voor een flink gewichtsverlies zorgt is inmiddels duidelijk. Maar over de invloed van de ingreep op de werking van medicijnen die een patiënt na de operatie slikt, was nog weinig bekend. Yska: In het MCL voeren we jaarlijks zo’n 600 tot 1000 maagverkleiningen uit. De MCL-chirurgen wilden dus graag weten of onze patiënten na de operatie anders reageren op geneesmiddelen, zodat we hen de juiste zorg kunnen bieden. Dat zo’n operatie gevolgen kan hebben voor de opname van geneesmiddelen in het lichaam lijkt logisch. Toch bleek er weinig over te vinden in de medische literatuur, toen we ons hierin verdiepten’.

Andere werking medicijnen

Yska ging  op zoek naar antwoorden en onderzocht onder meer hoe het middel metoprolol, gebruikt om hoge bloeddruk en hartritmestoornissen te bestrijden. Yska: ‘Metoprolol staat in de top tien van meest gebruikte geneesmiddelen. Veel patiënten met overgewicht gebruiken het, zowel voor als na de operatie. In een onderzoek met vrouwelijke patiënten zagen we dat de opname van metoprolol vanuit het maagdarmkanaal in het bloed na de operatie zowel hoger als lager kon uitvallen wanneer  een gewone tablet werd geslikt. Patiënten die metoprolol gebruiken na de operatie moeten we dus nauwgezet in de gaten houden!’

Diabetes tegengaan

Door het gewichtsverlies na een maagoperatie verbetert de gezondheid van de patiënt. Een belangrijke uitkomst van Yska’s onderzoek richt zich op patiënten met suikerziekte (diabetes type 2). Yska: ‘Op basis van gegevens van Britse huisartsen over zo’n tien miljoen patiënten onderzochten we het effect van maagverkleining voor dit type diabetes, omdat overgewicht hierbij een belangrijke rol speelt. De kans op het verdwijnen van de diabetes bleek na een maagverkleining 18 keer hoger dan bij patiënten zonder maagverkleining. Deze resultaten laten zien dat type 2 diabetes een reden kan zijn om een maagverkleining uit te voeren’

Regels naleven

Een ander opmerkelijk onderdeel van Yska’s onderzoek betreft de leefregels na een maagverkleining. Yska: ‘Door middel van een brief aan de patiënt en huisarts hebben we geprobeerd het gebruik van pijnstillers zoals ibuprofen (NSAID’s*) te verminderen. NSAID’s kunnen de maagdarmwand beschadigen en bloedingen geven, zeker op de plekken waar een bypass is aangebracht. Dit wilden we dus graag tegengaan. Helaas bleek uit de gegevens van de apotheek dat onze interventie niet heeft gezorgd dat er minder NSAID’s (en zuurremmers) werden gebruikt. Hier moeten we dus nog iets effectiefs voor ontwikkelen!’

Jan Peter Yska (Wolvega, 1959) werkt sinds eind 1999 bij de Afdeling Klinische Farmacie & Klinische Farmacologie van het MCL. Een uitgebreide samenvatting van zijn proefschrift staat hier.

* NSAID’s: niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen.

 

Terug naar het overzicht